Basisonderwijs

Veelgestelde vragen

Algemeen

Wat zijn typisch inhoudelijke kenmerken van de Dia-eindtoets?

De Dia-eindtoets bestaat uit de onderdelen begrijpend lezen, woordenschat, taalverzorging en rekenen. Deze onderdelen worden op dezelfde manier getoetst als in de Dia-volgtoetsen, die bovendien diagnostisch zijn.

Bij het onderdeel begrijpend lezen ligt het accent op informatieve teksten, de toets bevat daarnaast één verhalende tekst. We zorgen altijd voor interessante teksten en een begrijpelijke vraagstelling, leerlingen mogen niet gefrustreerd raken doordat ze de vragen niet begrijpen!

Bij de toets voor taalverzorging gaat het om de woordspelling en de werkwoordspelling. Kenmerkend is dat er een dictee wordt afgenomen en dat leerlingen zo weinig mogelijk foute woordbeelden tegenkomen. Niet alle toetsaanbieders werken met een dictee. 

Bij de woordenschattoets worden woorden getoetst die leerlingen tegenkomen op school, bij de verschillende vakken. Het gaat dus niet om basiswoordenschat, en ook niet om speciale ‘moeilijke woorden’, maar om woorden die ze nodig hebben op school, en straks dus ook in het voortgezet onderwijs. De woorden worden passief getoetst aan de hand van een zin gevolgd door drie antwoorden.

Bij het onderdeel rekenen is taal zoveel mogelijk vervangen door beeld. Zo wordt de rekenvaardigheid zuiverder getoetst en niet taal. Naast kale opgaven zijn er opgaven met contexten uit het dagelijkse leven. Dit realistische rekenen is nieuw en zal straks door alle toetsaanbieders worden opgenomen. In de Diatoetsen zijn dit type opgaven al gerealiseerd.  

Het advies voor vervolgonderwijs wordt bepaald door  de eindscore van de Dia-eindtoets. Die eindscore is gebaseerd op  de gewogen scores op de vier deeltoetsen. De taaltoetsen samen tellen voor 60% mee (begrijpend lezen 30%, taalverzorging 20% en woordenschat 10%). Rekenen telt voor 40% mee. Uit de analyses blijkt dat alle vier de toetsen een unieke bijdrage leveren aan de voorspellende waarde van het toetsadvies. Het extra onderdeel woordenschat zorgt dus voor een nauwkeuriger advies.

Bij welke onderwijsvisie sluit de Dia-eindtoets aan?

De Dia-eindtoets kunt u inzetten als onderdeel van ons leerlingvolgsysteem (LOVS) met diagnostische volgtoetsen. Deze zijn gebaseerd op een ontwikkelingsgerichte visie op leren. Leerlingen ontwikkelen zich op basis van betekenisvolle en voor hen interessante inhouden. Begrijpend lezen toetsen wij daarom aan de hand van interessante teksten die kinderen uitdagen. Teksten die niet te moeilijk, maar zeker ook niet te makkelijk zijn. Onze rekentoetsen gaan uit van de context van het dagelijks leven. Het rekenen is daarin functioneel en betekenisvol. Bovendien zijn onze rekenopgaven zo beeldend mogelijk, zodat leerlingen niet door de taal van de opgaven worden belemmerd.

Wij vinden het belangrijk dat toetsen informatie geven over de verbeterpunten. De Dia-volgtoetsen zijn daarom diagnostisch. Ze geven inzicht in de zwakke, maar ook in de sterke kanten van leerlingen. Ze bieden handvatten voor een gerichte aanpak en gedifferentieerd werken. De Dia-eindtoets zien wij niet als een momentopname maar als het einde van een langere periode waarin een leerling gevolgd wordt.

Ten slotte is het aantrekkelijk dat Diataal ook materiaal biedt dat aansluit bij de toetsen: Diaplus, een online teksten- en oefeningenbank. In deze materialenbank zijn onder andere tijdschriften te vinden. Na afloop van onze volgtoetsen voor begrijpend lezen krijgen leerlingen zo’n tijdschrift met interessante teksten op hun niveau of iets daarboven. Toetsen en materiaal zijn op een transparante wijze met elkaar verbonden door gebruik van deze kleurencodering.

Hoe kan ik mij aanmelden voor de proeftoets en de Dia-eindtoets?

Aanmelden voor de proef- en eindtoets kan via de website. De definitieve aanmelding voor de eindtoets kan vanaf 1 december tot en met 31 januari. Wij vragen scholen om alvast een vooraanmelding te plaatsen zodat wij rekening kunnen houden met het aantal scholen dat gebruik wil maken van ons iPadteam. Voor de proeftoetsen van januarie, februari en maart kunt u zich direct aanmelden.

Wat gebeurt er als ik mijn school heb aangemeld voor de Dia-eindtoets?

U ontvangt binnen twee werkdagen een bevestigingsmail met verdere informatie. Onze helpdesk is dagelijks bereikbaar voor vragen. 

Hoe kan het dat de Dia-eindtoets in één dag kan worden afgenomen?

Een korte toetst past onderwijskundig gezien beter bij de nieuwe functie die de eindtoets nu heeft: een second opinion. Op basis van uitgebreid vooronderzoek zijn de beste items geselecteerd die bijdragen aan een goed onderscheidend en voorspellend vermogen. Daarnaast is de toets korter door de ingebouwde adaptiviteit. 

Wat zijn de kosten voor deelname aan de Dia-eindtoets, en betekent meedoen dat ik verplicht ben de toets na dit jaar ook af te nemen?

Deelname aan de Dia-eindtoets is geheel kosteloos en vrijblijvend. U zit nergens aan vast.

Wanneer wordt de Dia-eindtoets afgenomen?

In 2018 kan de Dia-eindtoets afgenomen worden van 16 t/m 26 april. De rapportages worden verzonden in week 19. We hebben de afnameperiode moeten beperken vanwege het extra normeringsonderzoek dat nodig. Dit in verband met het gezamenlijk anker van alle eindtoetsaanbieders volgens het beleid van de Expertgroep PO. Voor scholen die de afnames al in mei gepland hadden, kunnen we faciliteren na overleg.

Bovenstaande richtlijnen gelden voor BO scholen. Voor SO en SBO scholen is de afname mogelijk tussen 16 april en 15 mei. Voor alle scholen geldt dat zieke leerlingen de toets kunnen inhalen tot en met 18 mei.

In de nieuwsbrief van OCW vindt u meer informatie over het gezamenlijk anker.

Indien u de toetsen afneemt door middel van ons iPadteam plannen we in overleg het afnamemoment. De toets wordt afgenomen in drie delen. Deel één (incl. voortoets) duurt maximaal 60 minuten, deel twee en deel drie maximaal 70 minuten. Scholen kiezen zelf of ze de toets in één dag willen maken (pauzes na deel één en deel twee), of op twee achtereenvolgende dagen.

Wat houdt het iPadteam in?

Scholen die zelf niet de benodigde capaciteit hebben, maar wel graag digitaal willen toetsen kunnen zich opgeven voor het gratis iPadteam. Er is plek voor 50 scholen. In de periode januari tot maart bieden we de service aan voor scholen die meedoen aan proeftoetsen. Het iPadteam komt bij u langs met voldoende iPads en een beveiligde mobiele server. Het iPadteam verzorgt de technische kant van de afname en blijft gedurende de afname beschikbaar voor vragen van leerlingen. De leerkracht is bij de afname aanwezig en is verantwoordelijk voor de leerlingen. Gezamenlijk wordt verantwoordelijkheid gedragen voor de organisatorische kant.

Welke computers, tablets, iPads zijn compatible voor afname van de Dia-eindtoets?

Alle apparaten met een internetverbinding en een browser zijn in principe te gebruiken. Voor de leesbaarheid van teksten adviseren we een minimaal beeldscherm van 10 inch. Ook de grote variant van Snappet tablets zijn geschikt voor afname.

Hoe weten we of onze ICT-capaciteit geschikt is voor de Dia-eindtoets?

De software voor de Dia-eindtoets is zo ontworpen dat de ICT-systemen er met gemak mee kunnen werken. Voor het controleren van uw eigen systeem worden hieronder de systeemeisen weergegeven. Het artikel ´Veilig de digitale eindtoets po afnemen´ van Kennisnet geeft tevens een goed overzicht van de technische systeemeisen die de digitale eindtoets stelt.

Welke systeemeisen worden gehanteerd?

  • Up-to-date versie van de browsers Google Chrome, Mozilla Firefox of Safari op Windows 7 of hoger, Mac OS 10.9 of hoger of recente Linux/Unix versie. Het gebruik van Internet Explorer wordt niet aangeraden.
  • Beeldschermresolutie: minimaal 1024 x 768 pixels.
  • Gebruik van Cookies en Javascript en pop ups moet worden toegestaan.
  • Een minimale downloadsnelheid van 0.5 Mb/s en uploadsnelheid van 0.2 Mb/s per leerling wordt aanbevolen.
  • Aangeraden wordt om diatoetsen.nl en diataal.nl als vertrouwde domeinen in de firewall in te stellen.
  • Voor Diafoon en Diaspel: voldoende koptelefoons.
  • De toetsen vereisen een redelijke bandbreedte (genoeg om bv. ook vlot afbeeldingen na zoeken met Google weer te geven). Als afbeeldingen niet of traag verschijnen moeten de beveiligingsinstellingen worden gecontroleerd. 

Is het gebruik van 30 iPads te belastend voor de Wifi?

Voorafgaand aan de komst van het iPadteam wordt een 'stresstest' uitgevoerd waarbij we bellen van te voren altijd met de ICT leverancier van de school om alles te checken. Het netwerk van de school wordt niet belast omdat we een eigen router meenemen.

Is de Dia-eindtoets gecertificeerd?

Ja, de toets is officieel toegelaten door de staatssecretaris. Dit is gebeurd op basis van de beoordeling door de Expertgroep PO die de toets inhoudelijk en onderwijskundig heeft goedgekeurd. COTAN heeft positief geoordeeld over validiteit en betrouwbaarheid.

Is de Dia-eindtoets geschikt voor alle leerlingen, ongeacht levensovertuiging?

Bij het tot stand komen van al onze toetsen houden we rekening met de verschillende levensovertuigingen. Mocht u dit zeker willen weten, neem dan contact met ons op.

Is de Dia-eindtoets geschikt voor leerlingen met dyslexie?

Ja, voor de officiële Dia-eindtoets is een ingesproken versie beschikbaar die is ingebouwd. Ook is het mogelijk om de toetsschermen te vergroten. Ten slotte is het toegestaan om dyslectici extra tijd te bieden. Uit ervaring weten we dat dyslectici de rekenopgaven uit de Dia-eindtoets fijn vinden. Ze bestaan uit zo min mogelijk tekst en de focus ligt op het gebruik van afbeeldingen.

Is de Dia eindtoets geschikt voor leerlingen met dyscalculie?

De toetswijzer geeft geen aanwijzingen voor speciale aanpassingen voor deze doelgroep. Onze eigen toetshandleiding geeft leerlingen enige ruimte om in eigen tempo te werken, dat geldt dus ook voor de rekentoetsen.

Hoeveel tijd zit er tussen de afname van de Dia-eindtoets en de terugkoppeling naar de school?

Op het moment dat leerlingen de toetsen afsluiten, zijn de antwoorden bij ons retour. Na de toetsafnames hebben we nog een periode gereserveerd om de normeringen te controleren. Zo kijken we of leerlingen bij vragen geen antwoorden gegeven hebben die toch goed gerekend moeten worden. U ontvangt de leerlingrapporten en groepsoverzicht in principe binnen een week (vanaf de meivakantie). Vervolgens worden de resultaten in de digitale docentmodule ingelezen en krijgt u van ons inlogcodes opgestuurd. U kunt dan de resultaten van uw leerlingen inzien en uitdraaien op leerling-, klas- en schoolniveau . U hebt toegang tot deze docentmodule vanaf (uiterlijk) 16 juni. 

Zijn de resultaten van de Dia-eindtoets gelijk beschikbaar en in te zien?

Nee, na afname zullen er altijd nog bepaalde analyses moeten worden gedaan. Omdat ieder jaar een andere versie afgenomen moet worden moeten we (iedere toetsaanbieder) de normering controleren. Omdat de Dia-eindtoets een digitale toets is, zullen in de toekomst de resultaten wel sneller beschikbaar kunnen zijn dan die van de schriftelijke variant.

Inhoud

Waarom is rekenen zwaarder qua weging dan begrijpend lezen?

In de Dia-eindtoets worden de onderdelen gewogen om tot een verantwoord advies te komen betreffende het vervolgonderwijs. Rekenen telt daarin voor 40% mee, de taalonderdelen samen vormen 60% van de weging. Binnen het onderdeel Taal weegt begrijpend lezen het zwaarst. Deze weging is tot stand gekomen op basis van onderzoek. 

Waarom de keuze voor woordenschat en niet voor WO?

In de eindtoets worden onderdelen getoetst die voorspellend zijn voor het schoolsucces in het voortezet onderwijs. Dat zijn de algemene taal- en rekenvaardigheid. Wij hebben ervoor gekozen om de taalvaardigheid breed te toetsen en daarin het onderdeel woordenschat mee te nemen. Dit omdat je in het VO veel woordenschat nodig hebt om alle vakken goed te kunnen volgen. Woordenschat is dus een belangrijke component als succesfactor voor het VO. 

Hoe worden de studievaardigheden getoetst?

In de nieuwe referentieniveaus zijn de 'studievaardigheden' ondergebracht bij resp. 'begrijpend lezen ('tekstbegrip' en 'opzoeken') en rekenen (o.a. aflezen van grafieken en tabellen). Daarmee komt 'studievaardigheden' als apart onderdeel te vervallen. 

Wat houdt het ankerset in bij de eindtoetsen?

Het doel van het anker is alle eindtoetsen vergelijkbaar te maken. Alle eindtoetsaanbieders zijn verplicht dit anker af te nemen maar ze zijn wel vrij om te bepalen hoe ze dit terug laten komen. Het gaat om 62 items die zijn verdeeld over de onderdelen begrijpend lezen, taalverzorging en rekenen. De geschatte afnameduur is een uur. Het maakt de afnameduur van de Dia-eindtoets slechts 15 minuten langer omdat wij ervoor gekozen hebben het anker op te nemen als deel 1 van onze eigen toets (en de leerlingen dus niet extra te belasten). De items zijn afkomstig van Cito, maar zijn ingebouwd in onze toetsomgeving zodat we zoveel mogelijk onze vormgeving kunnen blijven volgen

Resultaten

Biedt de Dia-eindtoets ook gecombineerde adviezen zoals HAVO/VWO?

Indien van toepassing biedt de Dia-eindtoets ook gecombineerder adviezen

Kunnen de scores van de Dia-eindtoets worden vergeleken met die van de Cito-toets?

Er is nu een Centrale Eindtoets PO die wordt aangeboden door Het College voor Toetsen en Examens (CvTE). CvTE heeft Cito de opdracht gegeven om de Centrale Eindtoets te ontwikkelen, volgens de officiële toetswijzer. Toetsen van andere aanbieders zijn eveneens gebaseerd op deze toetswijzer. Welke eindtoets u ook kiest, u krijgt altijd dezelfde type scores, en die zijn onderling vergelijkbaar en verantwoord.

Zowel de Centrale Eindtoets als de Dia-eindtoets geven scores voor taal (begrijpend lezen en taalverzorging) en rekenen in termen van de referentieniveaus. Ook geven beide toetsen een niveau-indicatie voor het voortgezet onderwijs. Deze scores kunnen uiteraard worden vergeleken, ook al worden er verschillende schaalwaarden gebruikt.

Waarom is er niet gekozen voor dezelfde normering als de Centrale Eindtoets?

Elke toets heeft een eigen schaal die tot stand is gekomen op basis van een eigen afweging van de verschillende onderdelen. Het zou zeer verwarrend zijn zijn wanneer de verschillende totesen zich allemaal uitdrukken op dezelfde getallenschaal. Een CET van 540 en een DIa-eindtoetsscore van 540 lijken dan hetzelfde uit te drukkken terwijl de scores op verschillende wijze tot stand zijn gekomen (verschillende achterliggende inhouden en weging van subschalen). Het is wel mogelijk om de scores van de verschillende toetsen in relatie tot de eindadviezen te vergelijken op basis van een omzettabel. 

Hoe kan het dat we met de Dia-eindtoets doorgaans hoger uitvallen, zelfs met begrijpend lezen?

Het algemene beeld is dat de Dia-eindtoets een vergelijkbare eindscore geeft als de CET. Voor sommige leerlingen pakt het gunstiger uit. Dat kan komen doordat deze leerlingen meer gemotiveerd/geconcentreerd hebben gewerkt en beter uit de voeten kunnen met de digitale toetsen. Dit zal vooral bij begrijpend lezen het geval zijn omdat bij dit onderdeel motivatie en concentratie een cruciale rol lijken te spelen. Voor dyslectische leerlingen lijkt deze manier van toetsen bovendien beter uit te pakken vanwege de voorleesfunctie en de schermmogelijkheden.

Waarom geeft woordenschat een scherpere en nauwkeurige voorspelling van het schooladvies?

Woordenschat is voorspellend voor succes in het VO. Het type woorden dat getoetst wordt met onze toets zijn woorden die veel gebruikt worden op school (o.a. bij de instructies) en vormen zo een succesfactor voor het VO. Oplettende leerlingen hebben dit type woordenschat opgepakt en in die zin zegt het iets over het soort intelligentie dat je nodig heb op het voortgezet onderwijs. Uit ons onderzoek blijkt dat als je de 10% weging van het woordenschatonderdeel weghaalt de eindadviezen net wat onnauwkeuriger uitvallen.

Worden vragen die niet zijn ingevuld als een fout antwoord gerekend?

Leerlingen worden aangemoedigd om alle vragen te beantwoorden. De computer geeft aan wanneer een vraag nog niet is beantwoord. Als een leerling toch een vraag wil overslaan kan dat wel maar wordt er eerst gevraagd: "Weet je zeker dat je deze vraag wilt overslaan?" Voor de niet-ingevulde vragen krijgen de leerlingen geen strafpunten maar het antwoord wordt wel fout gerekend wat betekent dat dit geen punten oplevert.

Is er een koppeling met de Diatoetsen vanuit Parnassys?

Alle eindtoetsen komen beschikbaar in het Leerlingadministratie systeem van de school, dus ook in Parnassys. Tegelijk biedt Parnassys de mogelijkheid de resultaten op onze volgtoetsen in te voeren. 

 

De Dia-eindtoets op de iPad

Leerlingen van De Schatkamer in Zwolle maken de Dia-eindtoets op de iPad. In dit filmpje vertellen ze over hun ervaring. Door het maken van de toets op een tablet konden ze zich beter concentreren!

Op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf up-to-date met de laatste ontwikkelingen op gebied van online toetsen.

Wil je ons volgen?